CAKE na Kongresie Nowej Mobilności 2026

W dniu 23 września 2026 r. CAKE/ KOBIZE/ IOŚ-PIB było współorganizatorem panelu pt. „Transport wobec nowych celów klimatycznych i jakości powietrza: wyzwania, koszty i instrumenty wsparcia” podczas Kongresu Nowej Mobilności 2026 w Katowicach.

Dyskusję poprzedziła prezentacja dr. Wojciecha Rabiegi z CAKE/KOBIZE, który przedstawił wyniki modelowania przyszłości polskiego transportu. Skala wyzwania jest duża – w 2024 r. transport odpowiadał już za blisko 25% krajowych emisji CO₂, wobec niewiele ponad 5% w 1990 r. Scenariusz CAKE/KOBIZE zakłada dalszy wzrost aktywności transportowej, ale jednocześnie postępującą elektryfikację floty i stopniowe ograniczanie wykorzystania paliw kopalnych. Do 2050 r. emisje transportowe spadają w nim o ok. 69% względem 2025 r., a zapotrzebowanie na paliwa kopalne o 66%.
Jak osiągnąć tak głęboką transformację? O tym pod kierunkiem moderatora Tomasza Polichnowskiego dyskutowali przedstawiciele administracji, biznesu i sektora finansowego.

Leszek Wiwała (POPiHN) zwrócił uwagę na dużą niepewność długoterminowych prognoz popytu na paliwa oraz na to, że pojazdy spalinowe pozostaną częścią polskiej floty jeszcze przez wiele lat. W jego ocenie transformacja będzie opierać się na miksie technologii i paliw, w tym biopaliwach, natomiast masowe wykorzystanie paliw syntetycznych w transporcie drogowym ograniczają obecnie przede wszystkim ich wysokie koszty.

Grzegorz Stępiński (PFR) podkreślał, że elektryfikacja transportu wymaga przede wszystkim odpowiednich zdolności wytwórczych, infrastruktury i dostępu do konkurencyjnej cenowo energii. Wskazał również na potrzebę szerszego spojrzenia na transformację transportu, w tym przenoszenia części przewozów z dróg na kolej.

Maciej Pyrka (IOŚ-PIB/KOBiZE/CAKE) mówił o roli ETS2. W pierwszych latach funkcjonowania systemu jego wpływ na dekarbonizację transportu może być stosunkowo umiarkowany. Znacznie większe znaczenie będzie miało połączenie sygnału cenowego z rozwojem infrastruktury, zwiększaniem dostępności pojazdów zeroemisyjnych oraz instrumentami ograniczającymi społeczne koszty transformacji.

Franciszek Dreziński (MAN Truck & Bus) wskazywał, że w ciężkim transporcie drogowym sama technologia coraz rzadziej stanowi podstawową barierę. Elektryczne ciężarówki mogą już osiągać zasięgi pozwalające na realizację wielu zadań przewozowych. Wyzwaniem pozostaje stworzenie odpowiednich warunków ich eksploatacji – od infrastruktury ładowania po rozwiązania ekonomiczne, takie jak system opłat drogowych i sprawnie funkcjonujące programy wsparcia.

Jacek Mizak (Instytut Zrównoważonej Gospodarki) przypomniał natomiast, że transformacja transportu to nie tylko redukcja CO₂. Ważnym argumentem za zmianami, szczególnie w miastach, jest poprawa jakości powietrza. Dekarbonizacja może przy tym oznaczać zarówno zmianę technologii pojazdów, jak i zmianę sposobu przemieszczania się – w tym większą rolę transportu publicznego i działań wpływających na zachowania transportowe.

W ostatniej rundzie paneliści odpowiedzieli na wspólne pytanie o najważniejsze instrumenty wspierające transformację transportu drogowego w perspektywie 2028 r. Wskazywano m.in. na rozwój infrastruktury i dostęp do taniej energii, wsparcie transportu publicznego, właściwe wdrożenie RED III, zachęty w systemie e-TOLL oraz odpowiednią kolejność wdrażania regulacji i instrumentów wsparcia.

Dziękujemy wszystkim panelistom oraz uczestnikom Kongresu za dyskusję!