CAKE na seminarium BloombergNEF nt. przyszłej architektury ETS2

CAKE na seminarium BloombergNEF nt. przyszłej architektury ETS2

CAKE na seminarium BloombergNEF nt. przyszłej architektury ETS2

W dniu 17 września br., Robert Jeszke – Kierownik CAKE/KOBIZE wziął udział w dyskusji organizowanej przez BloombergNEF pt. „Future-proofing EU ETS2: Balancing affordability, climate action and smart policy”. Pozostali prelegenci to: Ewa Krukowska (moderator dyskusji – BNEF) i Petr Holub (czeskie Ministerstwo Środowiska), Beatriz Yordi (Komisja Europejska), Huan Chang (BloombergNEF) oraz Paul Kenny (EHPA).

Spotkanie pokazało, że system ETS2 będzie decydujący dla realizacji ambicji klimatycznych Europy, ale bez wzmocnionych zabezpieczeń społecznych pozostanie on bardziej podatny na sprzeciw społeczny.

Robert Jeszke podkreślił, że kluczowe pytanie nie brzmi, który model prognostyczny jest najbardziej trafny, ale jakie skutki rosnące ceny uprawnień w ETS2 będą miały dla obywateli. Biorąc pod uwagę, że aż 77% zużycia węgla przez gospodarstwa domowe w UE przypada na Polskę, wpływ ETS2 może być szczególnie dotkliwy. Już przy cenie 100 €/tCO₂ polskie rodziny mogą płacić dodatkowo 250€-300€ rocznie za transport i 70€-150 € więcej za ogrzewanie. To oznacza ryzyko wzrostu ubóstwa energetycznego o kolejne 3-5 pp., czyli o 400-600 tysięcy gospodarstw domowych. Najbardziej narażeni będą emeryci, mieszkańcy wsi i rodziny ogrzewające stare domy węglem.

Dlatego wydaje się, że ETS2 musi być odpowiednio dostosowany. W tym kontekście konieczne jest:

• wcześniejsze uruchomienie wsparcia dla gospodarstw domowych z wykorzystaniem m.in. zielonych obligacji i niewykorzystanych uprawnień z ETS1,
• wzmocnienie mechanizmu MSR aby funkcjonował także po 2030 r. oraz lepsze skalibrowanie mechanizmów stabilizujących ceny uprawnień w ETS2 aby były bardziej reaktywne i przeciwdziałały spekulacyjnym wzrostom cen,
• ustanowienie szerszego zakresu wsparcia społecznego obejmującego nie tylko najuboższych, ale też gospodarstwa z niższej klasy średniej, przy czym środki powinny być przeznaczane na efektywną termomodernizację, czyste ogrzewanie, rozwój ciepłownictwa systemowego i transportu publicznego.

Głównym wnioskiem z dyskusji było to, że same techniczne dostosowania rynkowe nie wystarczą. Potrzeba bardziej wiarygodnych zabezpieczeń społecznych i inwestycji w realne alternatywy. W przeciwnym razie ETS2 może być postrzegany nie jako narzędzie transformacji, ale jako dodatkowe obciążenie. Przyszłość tego systemu zadecyduje nie tylko o ścieżce klimatycznej Europy, lecz także o zaufaniu obywateli do samego procesu transformacji.