Stanowisko KOBIZE w sprawie nowelizacji Europejskiego Prawa o Klimacie z Lipca 2025 r.

Stanowisko KOBIZE w sprawie nowelizacji Europejskiego Prawa o Klimacie z Lipca 2025 r.

Stanowisko KOBIZE w sprawie nowelizacji Europejskiego Prawa o Klimacie z Lipca 2025 r.

W ramach konsultacji publicznych Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami (KOBiZE, Polska) przedstawiło swoje stanowisko w konsultacjach publicznych  dotyczące nowelizacji Europejskiego Prawa o Klimacie w celu uwzględnienia celu klimatycznego na 2040 rok, który miałby jednoznacznie ukierunkować Unię Europejską na osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 roku. 

Stanowisko KOBiZE odnosi się zarówno do Europejskiego Prawa Klimatycznego, jak i do oceny skutków przedstawionej przez Komisję Europejską.

•   The National Centre for Emission Management (KOBiZE), Poland Feedback on the EC proposal for a European Climate Law (ECL) from July 2025 (1,1 MiB, 168 hits)

• Link do strony Komisji Europejskiej: LINK

Działając na podstawie artykułu 4 ust. 3 Europejskiego Prawa o klimacie, Komisja Europejska przedstawiła propozycję wprowadzenia wiążącego celu redukcji emisji netto o 90% do 2040 roku (w porównaniu do poziomu z 1990 roku). Cel ten ma stanowić etap pośredni na drodze do osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r. i będzie stanowił podstawę dla nowego krajowego wkładu UE (NDC) na COP30 w 2025 roku. 

Osiągnięcie 90% redukcji emisji do 2040 roku zależy od technologii, które znajdują się obecnie na etapie przedkomercyjnym, takich jak:
e-paliwa (e-fuels),technologie wychwytywania CO₂ bezpośrednio z powietrza i jego składowania (ang. Direct Air Capture and storage). Technologie te charakteryzują się niepewnymi kosztami i harmonogramami wdrożenia, co powoduje ryzyko, że realizacja celu może okazać się niemożliwa bez ich masowego zastosowania. Analizy KOBiZE wskazują, że możliwa jest redukcja emisji o ok. 80% do 2040 roku przy użyciu przewidywalnych, dostępnych obecnie technologii i kosztów. Taki poziom redukcji stanowi realistyczny, ale wciąż ambitny krok milowy w kierunku osiągniecia celu neutralności klimatycznej na 2050 rok.

W tym kontekście mechanizmy elastyczności mogą odegrać kluczową rolę, dlatego KOBiZE proponuje następujące rozwiązania:

• umożliwienie wykorzystania wysokiej jakości międzynarodowych kredytów (offsetów) do poziomu 10% unijnych emisji netto z 1990 r., które mogłyby kompensować emisje pozostające zarówno w sektorze objętym EU ETS, jak i w sektorach objętych rozporządzenia w sprawie wspólnego wysiłku redukcyjnego (Effort Sharing Regulation).

• powinny one być dostępne od 2031 roku, aby wspierać wczesny rozwój zrównoważonego rynku offsetów.

W celu zapewnienia przejrzystości i stabilności, KOBiZE zaleca utworzenie  Europejskiego Centralnego Banku Węglowego (European Carbon Central Bank – ECCB), który kupowałby spełniające wymogi i kryteria jednostki  (offsets), przechowywałby je w rezerwie, a następnie stopniowo byłyby wprowadzane na rynek. ECCB mógłby również nadzorować włączenie trwałego usuwania CO₂ (tzw. removals) do systemu EU ETS, pod warunkiem spełnienia rygorystycznych kryteriów jakości. 

KOBIZE proponuje również, aby w celu zachowania konkurencyjności i stabilności rynku rozważyć również dodatkowe instrumenty, takie jak przejrzysty mechanizm ograniczający cenę emisji CO₂ (ang. CO2 price cap mechanism), powiązany z krańcowymi kosztami redukcji emisji (ang. marginal abatement costs) w celu zapewnienia stabilności rynku.

KOBIZE popiera również, aby cele krajowe dla sektorów non-ETS  po 2030 roku  nadal ustalane były według obecnie obowiązującej metodologii, co zapewni sprawiedliwość, ciągłość polityczną i uwzględnienie potrzeb związanych z odpornością i bezpieczeństwem energetycznym.

KOBIZe podkreśla również konieczność przestrzegania zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim”, jak również wsparcia dla MŚP, sektorów energochłonnych i systemów ciepłowniczych, co będzie miało kluczowe znaczenie dla realizacji i osiągnięcia długoterminowych celów klimatycznych Unii Europejskiej.